Voor predikanten en ambtsdragers

Ook wie anderen draagt, kan zelf beschadigd raken

Van predikanten, voorgangers, oudsten, diakenen en andere ambtsdragers wordt veel verwacht. U bent beschikbaar wanneer mensen verdriet hebben, wanneer relaties vastlopen, wanneer er conflict ontstaat of wanneer een gemeente door een moeilijke periode gaat. U luistert, begeleidt, spreekt, bidt, neemt besluiten en probeert zorgvuldig om te gaan met uiteenlopende belangen en overtuigingen.

Maar wie luistert er naar u wanneer het ambt zwaar wordt?

Ook predikanten en ambtsdragers kunnen kerkpijn ervaren. Door voortdurende kritiek, botsende verwachtingen, onderlinge machtsverhoudingen of besluiten die achter gesloten deuren worden genomen. Door een kerkenraad die tegenover u komt te staan, een gemeente die verdeeld raakt of berichten die op maandagochtend in uw mailbox liggen alsof woorden geen gewicht hebben. Soms komt de pijn van gemeenteleden, soms van collega's en soms van het kerkelijke systeem waarvan u zelf deel uitmaakt.

Uw ambt maakt u niet minder menselijk. Het maakt u ook niet ongevoelig voor afwijzing, eenzaamheid of verlies.

U hoeft niet altijd de sterke te zijn

Als ambtsdrager kunt u het gevoel krijgen dat u voorzichtig moet zijn met wat u vertelt. U wilt de gemeente niet belasten, collega's niet afvallen en het vertrouwen in uw leiderschap niet beschadigen. Misschien weet u niet bij wie u terechtkunt zonder dat uw woorden onderdeel worden van een volgende vergadering.

Daardoor kunt u lang blijven functioneren terwijl u vanbinnen steeds meer vastloopt. U blijft voorgaan, vergaderen, bezoeken afleggen en verantwoordelijkheid dragen, terwijl er nauwelijks ruimte is voor uw eigen verhaal.

Bij Jet Spreekt hoeft u geen functie hoog te houden. U hoeft niet eerst het standpunt van de kerkenraad uit te leggen en u hoeft ook niet te bewijzen dat u alles zorgvuldig hebt gedaan. U mag spreken als mens, los van de rol die u binnen de kerk vervult.

Waarvoor kunt u persoonlijk bij Jet terecht?

U kunt contact opnemen wanneer u:

• druk, eenzaamheid of onveiligheid binnen uw ambt ervaart;
• te maken hebt met kritiek, conflicten of beschadigende communicatie;
• vastloopt in verhoudingen binnen een kerkenraad, bestuur of voorgangersteam;
• spanning ervaart tussen uw persoonlijke geweten en het beleid van de kerk;
• betrokken bent bij een situatie van kerkpijn en niet weet hoe u zorgvuldig kunt handelen;
• moeite hebt met de verwachtingen die gemeenteleden of collega's aan u stellen;
• geconfronteerd wordt met geestelijke druk, machtsmisbruik of grensoverschrijdend gedrag;
• overweegt uw ambt neer te leggen of al afscheid hebt genomen;
• behoefte hebt aan een onafhankelijke en vertrouwelijke gesprekspartner.

Ook wanneer u zelf betrokken bent geweest bij een situatie waarin iemand kerkpijn heeft ervaren, is er ruimte om te onderzoeken wat er is gebeurd. Niet om verantwoordelijkheid te ontwijken, maar om eerlijk te kunnen kijken, te leren en waar mogelijk bij te dragen aan herstel.

Toerusting en begeleiding

Naast persoonlijke gesprekken biedt Jet Spreekt ondersteuning aan predikanten, voorgangers en ambtsdragers die binnen hun gemeente zorgvuldig met kerkpijn en sociale veiligheid willen omgaan. Dat kan in de vorm van:

• individuele begeleiding en reflectie;
• intervisie voor predikanten, voorgangers of ambtsdragers;
• trainingen over kerkpijn, sociale veiligheid en geestelijk gezag;
• ondersteuning bij ingewikkelde pastorale gesprekken;
• begeleiding bij situaties van uitsluiting, afwijzing of verlies van vertrouwen;
• reflectie op leiderschap, verantwoordelijkheid en machtsverhoudingen;
• advies over het ontvangen en behandelen van signalen of meldingen;
• begeleiding bij gesprekken tussen ambtsdragers en gemeenteleden.

Jet geeft geen eenvoudige antwoorden op ingewikkelde situaties. Wel helpt Jet om onderscheid te maken tussen overtuiging en gedrag, tussen intentie en uitwerking, en tussen verantwoordelijkheid dragen en alles zelf moeten oplossen.

Geestelijk gezag vraagt om zorgvuldigheid

Een ambt geeft vertrouwen en verantwoordelijkheid, maar brengt ook invloed en macht met zich mee. Woorden die vanuit een geestelijke positie worden gesproken, kunnen mensen bemoedigen en richting geven. Diezelfde woorden kunnen ook diep verwonden wanneer er onvoldoende ruimte is voor iemands eigen stem, identiteit of geweten.

Daarom begint veilig geestelijk leiderschap niet bij het hebben van alle antwoorden. Het begint bij het vermogen om te luisteren, grenzen te herkennen en uzelf vragen te laten stellen. Jet Spreekt helpt om die vragen niet als bedreiging te zien, maar als een mogelijkheid om menselijker, zorgvuldiger en veiliger leiding te geven.

Er mag ook iemand naast u lopen

U hoeft niet pas hulp te zoeken wanneer u niet meer verder kunt. Soms is het genoeg dat er tijdelijk iemand naast u loopt die niet afhankelijk is van uw positie, niet in uw kerkelijke verhoudingen zit en geen belang heeft bij een bepaalde uitkomst.

Iemand bij wie u niet de predikant, voorganger, ouderling of diaken hoeft te zijn.

Ook wie iedere week woorden van hoop spreekt, mag soms zelf iemand nodig hebben die luistert.